Haftalık değerlendirme için bütün günlük kayıtlarınızı baştan sona okumanız gerekmiyor. Bu hafta aklınızda kalan bir olayı seçin ve üç soruyu yanıtlayın: Ne oldu? Bundan ne çıkardım? Gelecek hafta neyi deneyeceğim? Her yanıtı bir veya iki cümleyle başlayarak yazın; açıklığa kavuşturmak istediğiniz bir nokta varsa orayı genişletin.
Bu alıştırmada haftanın tamamını özetlemek zorunda değilsiniz. Sayfanın sonunda, seçtiğiniz olay hakkında bir gözleminiz ve ona bağlı küçük bir deneme fikriniz olsun.
A4 çalışma sayfası
İlk sayfayı hafta sonunda doldurun; en alttaki sonuç alanını denemenizden sonra tamamlayın. İkinci sayfadaki örnekte ilk tahminin doğrulandığı varsayılmıyor. Sonuç alanına “Yapamadım” yazarsanız, yanına gerçekten gördüğünüz engeli ekleyin.
A4 çalışma sayfasını indir (PDF, 2 sayfa)
Yazdırırken A4 kâğıt ve dikey yön seçin. Kişisel notlarınız sizde kalır; bu sayfa yanıtlarınızı toplamaz.
Önce üzerinde duracağınız olayı seçin
Notlarınıza bakacaksanız yalnızca bu haftanın sayfalarına göz gezdirin. Yeniden düşünmek istediğiniz bir an bulduğunuzda okumayı bırakın. Yarım kalan bir iş, beklediğinizden rahat geçen bir sabah veya tekrar yapmak istediğiniz bir buluşma olabilir. En önemli olayı bulmaya çalışmayın; hakkında somut bir şey söyleyebildiğiniz olayı alın.
Hiç not tutmadıysanız hatırladığınız tek bir anla başlayabilirsiniz. Önce eksik günleri yazmanız gerekmiyor. Ayrıntısından emin olmadığınız bir anıyı kullanıyorsanız belirsizliği koruyun: “Galiba çarşamba akşamıydı” yazmak yeterli.
Üç soruya nasıl yanıt verilir?
Ne oldu?
Gözünüzün önüne getirebildiğiniz durumu anlatın. Ne yapmak istiyordunuz, gerçekte ne yaptınız? İsterseniz o sırada hissettiğinizi de ekleyin. “Yine hiçbir şeye yetişemedim” gibi bütün haftayı kapsayan bir yargı yerine belirli bir olayı yazmayı deneyin.
Bundan ne çıkardım?
İlk cümlenizi okuyup dikkatinizi çeken ayrıntıyı seçin. Neyi kolaylaştıran veya zorlaştıran bir koşul vardı? Açıklamanızdan emin değilseniz bunu bir ihtimal olarak yazın. Tek bir olaydan kendiniz hakkında kalıcı bir hüküm çıkarmanız gerekmiyor.
Gelecek hafta neyi deneyeceğim?
Yapacağınız hareketi ve ne zaman yapacağınızı belirtin. “Daha düzenli olacağım” yerine, gerçekleşip gerçekleşmediğini anlayabileceğiniz bir adım yazın. İyi giden bir şeyi sürdürmek de geçerli bir seçimdir; her hafta düzeltecek bir sorun bulmak zorunda değilsiniz.
Doldurulmuş örnek: Çantada kalan kitap
Aşağıdaki kayıt ve devamı, alıştırmayı göstermek için oluşturulmuş kurgu örneklerdir.
Ne oldu? Üç akşam kitap okumak istedim ama kitabımı açmadım. Kitap çalışma çantamda kaldı.
Bundan ne çıkardım? Akşam oturduğumda kitabı görmüyordum. Gözümün önünde olmaması başlamamı zorlaştırmış olabilir; bunun tek neden olduğunu bilmiyorum.
Gelecek hafta neyi deneyeceğim? Pazartesi eve gelince kitabı çantamdan çıkarıp koltuğun yanına koyacağım. O akşam kitabı açıp açmadığımı günlüğüme tek cümleyle yazacağım.
Burada denenecek şey bütün hafta boyunca her akşam okumak değil, pazartesi akşamı kitabın yerini değiştirmek. Böylece bir sonraki değerlendirmede neye bakacağınız belli: Kitap yerine kondu mu, o akşam açıldı mı?
Kitap açılmadıysa sonraki kayıt şöyle olabilir: “Kitap yanımdaydı ama eve geç geldim ve doğrudan uyudum. Bu denemeden kitabın yerinin etkisini anlayamadım. Bir sonraki boş akşam yeniden bakacağım.” Sonucu açıklamak için kendinize bir kusur yakıştırmanız gerekmiyor.
Yanıt bulamadığınız yerde ne yazabilirsiniz?
- Birkaç olay arasında kaldıysanız: Gelecek hafta küçük bir değişiklik yapabileceğiniz olanı seçin. Diğerlerini bu sayfada işlemek zorunda değilsiniz.
- Bir çıkarım yapamıyorsanız: “Bunun nedenini henüz bilmiyorum” yazın. Son soruya bir gözlem planıyla yanıt verebilirsiniz: “Tekrarlanırsa hemen öncesinde ne yaptığımı not edeceğim.”
- Hafta iyi geçtiyse: İşinize yarayan koşulu tarif edin ve onu yeniden oluşturmayı deneyin. Örneğin, “Pazar sabahı masayı önceden boşaltmıştım; gelecek cumartesi akşamı da hazırlayacağım.”
- Sayfa uzuyorsa: Konu dışına çıkan ayrıntıları başka bir güne bırakın. Seçtiğiniz olay, ondan çıkardığınız anlam ve bir sonraki adım görünür olduğunda burada durabilirsiniz.
Defterinize kopyalayabileceğiniz şablon
Hafta: …
Seçtiğim olay: …
Ne oldu? …
Bundan ne çıkardım? …
Gelecek hafta neyi, ne zaman deneyeceğim? …
Bir sonraki hafta yeni bir olay seçmeden önce son yanıtınıza bakın. Denemenin nasıl geçtiğini bir cümleyle ekleyin; gerçekleşmediyse gördüğünüz engeli yazın. Aynı adımı küçülterek sürdürmek, değiştirmek veya artık gerekli bulmayıp bırakmak seçenekleriniz arasında.
Hafta içinde bu değerlendirmeye malzeme olacak kısa notlar tutmak isterseniz yorgun günler için iki dakikalık günlük kaydını kullanabilirsiniz. Her gün kayıt tutmak bu alıştırmanın ön koşulu değildir.
Sonraki hafta için iki farklı kayıt
Deneme gerçekleşirse örneğin “Kitabı koltuğun yanına koydum; yemekten sonra iki sayfa okudum” yazabilirsiniz. Gerçekleşmezse “Kitabı çıkarmayı unuttum; bu yüzden yerini değiştirmenin farkını göremedim” diye not düşebilirsiniz. İkinci kayıt, denenen fikrin işe yaramadığını göstermez; henüz uygulanmadığını söyler. Bunlar çalışma sayfasını doldurmak için hazırlanmış örneklerdir.
