Kısa cevap: Her kayıt türü için ayrı defter açmanız gerekmez. Notlarınızı çoğunlukla aynı yerde yazıyor, hepsini yalnız kendiniz için tutuyor ve aradığınızı basit bir dizinle bulabiliyorsanız tek defter yeterli olabilir. Bir defteri dışarıda taşımanız, ötekini evde bırakmanız veya bazı sayfaları başkalarına göstermeniz gerekiyorsa iki defter daha kullanışlıdır.
Kararı yalnız konu başlıklarına bakarak vermeyin. “Günlük, kitap, öykü” diye üçe ayırmak düzenli görünebilir; fakat üçünü de aynı masada yazıyorsanız üç ayrı defteri sürdürmek gereksiz bir seçim yükü yaratabilir.
Önce dört soruyu yanıtlayın
| Soru | Cevap bütün kayıtlar için aynıysa | Cevaplar ayrılıyorsa |
|---|---|---|
| Bu notu nerede yazıyorum? | Tek defter kolaylaşır. | Taşınan ve evde kalan iki defter düşünülebilir. |
| Defter yanımda olmalı mı? | Tek defter taşımak yeterli olabilir. | Kullanım yerine göre ayırmak işe yarayabilir. |
| Bu sayfayı birine gösterebilir miyim? | Aynı defterde tutmak sorun yaratmayabilir. | Paylaşılabilir notları kişisel kayıtlardan ayırabilirsiniz. |
| Notu sonradan nerede ararım? | Bir dizin veya sayfa işareti yeterli olabilir. | Sık aranan kayıt türü ayrı defteri hak edebilir. |
Bu tablo bir kişilik testi değil; kullanım koşullarınızı görünür kılan bir karar aracı. Yalnız bir cevap ayrılıyorsa hemen yeni defter açmak yerine önce o farkı daha küçük bir değişiklikle çözmeyi deneyin. Örneğin okuma notlarına sık dönüyorsanız tek defterin başındaki kısa bir dizin yeterli olabilir.
Üç kayıt türü, iki defter: Doldurulmuş örnek
Aşağıdaki durum bütünüyle kurgusaldır: Deniz otobüste okuyor, kişisel günlüğünü evde yazıyor ve kurmaca fikirleri gün içinde aklına geliyor.
| Kayıt türü | Yazıldığı yer | Başkalarına gösterilir mi? | Seçilen defter |
|---|---|---|---|
| Okuma notu | Otobüs ve bekleme alanı | Bazen | Çantada taşınan defter |
| Kişisel günlük | Ev | Hayır | Evde kalan defter |
| Kurmaca sahne fikri | Dışarıda veya evde | Gerekirse | Çantada taşınan defter |
Burada konu sayısı üç, gereken defter sayısı iki. Ayrımı içerik etiketleri değil, taşıma ve gösterme koşulları belirliyor. Okuma notları ile kurmaca fikirleri taşınan defterde; kişisel günlük ise evde kalan defterde duruyor.
İkinci kurgusal örnekte Ece bütün kayıtlarını akşam evde yazıyor ve defterini kimseyle paylaşmıyor. Günlük, kitap notu ve öykü fikri için ayrı bölümler açsa bile tek defter kullanabilir. Yeni kaydın başına “Günlük”, “Okuma” veya “Kurgu” yazması ve önemli sayfaları dizine eklemesi yeterlidir. Bunun için eski notları bulmaya yönelik basit dizin düzeninden yararlanabilir.
Tek defter ne zaman daha iyi çalışır?
- Notların çoğu aynı yerde yazılıyorsa,
- defterin tamamı aynı mahremiyet düzeyindeyse,
- kayıt türleri arasında geçiş yapmak sizi durdurmuyorsa,
- tek bir defteri yanınızda bulundurmak kayıt almayı kolaylaştırıyorsa.
Tek defter seçmek, sayfaların karışık kalması gerektiği anlamına gelmez. Her kayda tarih ve kısa bir tür etiketi koyabilir, sık döndüğünüz sayfalar için başta veya sonda küçük bir içerik listesi tutabilirsiniz. İlk boş sayfayı doldurmakta zorlanıyorsanız üç kutulu ilk sayfa alıştırmasıyla defterin kullanım amacını belirleyebilirsiniz.
İki defter ne zaman anlamlıdır?
- Dışarıda yazılacak notlarla evde kalacak özel kayıtların yeri ayrılıyorsa,
- bir kayıt grubunu arkadaşınıza, editörünüze veya okuma grubunuza gösterecekseniz,
- taşınması zor büyük bir defter ile çantaya sığan küçük bir deftere farklı yerlerde ihtiyaç duyuyorsanız,
- bir kayıt türüne sürekli dönüyor ve diğer sayfaları taramadan ona ulaşmak istiyorsanız.
Her ihtimale ayrı bir kapak ayırmayın. “Evde kalan” ve “yanımda olan” gibi işlev adları, “günlük 1, okuma 2, fikir 3” ayrımından daha esnek olabilir. Bir öykü fikri kişisel ayrıntı içeriyorsa evdeki deftere; yalnızca sahne taslağıysa taşınan deftere gidebilir.
Yeni defter almadan bir hafta deneyin
Elinizdeki defterleri kullanın ve yedi gün boyunca yalnızca yazmayı ertelediğiniz anları işaretleyin. Kaydın özel içeriğini kopyalamak yerine küçük bir “D” harfi ile kısa nedeni yazın:
- D — yanlış defter evde: Otobüste okuma notu alamadım.
- D — bu sayfayı göstermek istemiyorum: Kitap listesini açmaktan vazgeçtim.
- D — hangi deftere yazacağımı seçemedim: Sahne fikrini erteledim.
Hafta sonunda yalnız bu işaretlere bakın; özel kayıtlarınızı yeniden okumanız veya paylaşmanız gerekmez.
- Hiç “D” yoksa mevcut düzeni koruyun.
- Aynı nedenle birden fazla erteleme olduysa yalnız o soruna müdahale edin.
- Yanlış defterin evde kalması tekrarlanıyorsa dışarıda yazılan kayıtları tek bir taşınan defterde birleştirin.
- Bir sayfayı gösterme kaygısı tekrarlanıyorsa paylaşılabilir kayıtları kişisel günlükten ayırın.
- Kararsızlık asıl engelse defter sayısını azaltın ve kayıtların başına tür etiketi koyun.
Kararı küçük tutun
Bugünkü seçiminiz kalıcı olmak zorunda değil. Bir defter dolana kadar bütün sistemi sürdürmek yerine bir haftanın ardından tek bir değişiklik yapın: düzeni koruyun, taşınan bir defter ekleyin veya kullanılmayan defterlerden birini bırakın.
İyi düzen en simetrik görünen değil, not yazacağınız anda doğru defteri elinizin altında bulunduran düzendir.
