
Kısa cevap: Konuşmanın özetini değil, sizde bıraktığı soruyu yazın. Sayfanın üstüne tarihi koyduktan sonra şu üç satırı doldurun:
Konuşmanın bağlamı:
Bende kalan soru:
Yazmayacağım ayrıntı:
İkinci satırın sonuna, bir sonraki benzer durumda neye dikkat edeceğinizi de ekleyebilirsiniz. Böylece kayıt, karşı tarafın hayatını anlatmadan sizin düşüncenize ve seçiminize döner.
Bu düzen bir anonimlik garantisi değildir. Adı çıkarmak tek başına yeterli olmayabilir; yer, ilişki, tarih ve sıra dışı olay birleşince kişi yine anlaşılabilir. Bu nedenle her satırda gerçekten neye ihtiyaç duyduğunuzu seçmek önemlidir.
Birinci satır: Konuşmanın bağlamını küçültün
Bağlam satırı, “Kim ne dedi?” sorusunu cevaplamak zorunda değildir. Konuşmanın size hangi konuyu düşündürdüğünü söylemesi yeterlidir.
Örneğin “Öğle arasında eski iş yerimden bir arkadaşımla konuşurken…” diye başlamak yerine şöyle yazabilirsiniz:
Konuşmanın bağlamı: Bir işi ne zaman tamamlanmış saydığımız üzerine kısa bir konuşma.
Burada kişinin adı, sizinle ilişkisi ve konuşmanın geçtiği yer yoktur. Buna rağmen notu daha sonra okuduğunuzda hangi meseleye dönmek istediğiniz anlaşılır.
İkinci satır: Sözü değil, sizde kalan soruyu yazın
Karşı tarafın cümlesini tırnak içinde aktarmak yerine kendi sorunuzu kurun. Soruyu birinci tekil kişiye çevirmek, odağı konuşanın görüşünden sizin kararınıza taşır.
Birden fazla soru çıkıyorsa hepsini sıralamak yerine yeniden karşılaşma ihtimaliniz olan birini seçin. Ardından aynı satıra küçük bir dikkat noktası ekleyin:
Bende kalan soru: Bir işi “daha iyi olabilir” diye gereğinden fazla uzatıyor muyum? → Sonraki benzer durumda, bitiş ölçütünü baştan belirleyip belirlemediğime bakacağım.
Henüz bir sonraki adımı bilmiyorsanız uydurmanız gerekmez. Oku kaldırıp yalnızca soruyu bırakabilirsiniz.
Üçüncü satır: Dışarıda bırakacağınız şeyi adlandırın
Bu satır unutmaya çalıştığınız ayrıntıların listesi değildir. Kaydın sınırını görünür kılar. Ayrıntıyı yeniden yazarak değil, yalnızca türünü belirterek doldurun:
Yazmayacağım ayrıntı: Kimin söylediği, verdiği kişisel örnek ve kullandığı özgün cümle.
“Adını yazmayacağım ama şehir dışından gelen tek arkadaşım” gibi bir ifade sınır koymaz; kimliği başka ipuçlarıyla tarif eder. Böyle bir ipucu gerekiyorsa kişiyi tanımlamak yerine konuşmanın konusunu biraz daha genel yazın.
Doldurulmuş üç satırlık örnek
Aşağıdaki kayıt tamamen kurmacadır:
Konuşmanın bağlamı: Bir işi ne zaman tamamlanmış saydığımız üzerine kısa bir konuşma.
Bende kalan soru: Bir işi “daha iyi olabilir” diye uzatıyor muyum? → Sonraki benzer durumda bitiş ölçütünü baştan koyup koymadığıma bakacağım.
Yazmayacağım ayrıntı: Konuşan kişinin kimliği, kişisel örneği ve ona ait ifadeler.
Bu örnekte konuşmanın içeriği yeniden kurulmadı. Buna karşılık kaydın sahibi, kendisine ait soruyu ve daha sonra gözleyebileceği bir noktayı korudu.
Kaydı kapatmadan önce üç sızıntı kontrolü
- Kişi kontrolü: Sizi tanıyan biri, bağlamdaki ipuçlarından konuşanı kolayca çıkarabilir mi? Çıkarabiliyorsa ilişkiyi, yeri veya zamanı kaldırın.
- Alıntı kontrolü: Yazdığınız cümle gerçekten sizin sorunuz mu, yoksa karşı tarafın ayırt edici sözü mü? İkinci durumdaysa kendi kararınıza dönük bir soruya çevirin.
- Gereklilik kontrolü: Ayrıntı, sonraki dikkat noktanızı değiştiriyor mu? Değiştirmiyorsa kaydın dışında bırakın.
Konu çok hassassa ayrıntıları azaltmak yeterli gelmeyebilir. Böyle bir durumda konuşmayı hiç kaydetmemek de geçerli bir seçimdir.
Bu formu ne zaman kullanmamalısınız?
Üç satırlık biçim, konuşmanın sizde bıraktığı düşünceyi saklamak içindir; tutanak yerine geçmez. Bir tarih, görev, teslim sözü veya birlikte alınmış karar daha sonra aynen gerekli olacaksa bunu ayrı ve somut bir notta tutun. Düşünce kaydı ile yapılacaklar kaydını aynı cümleye sıkıştırmayın.
Notu daha sonra başkalarına açmanız gerekirse, ayrıntıları yeniden gözden geçirmek için günlük fikrini paylaşılabilir bir özete dönüştürme çalışmasını kullanabilirsiniz.


