
Kolay başlayan bir işi tekrar edilebilir hâle getirmek için biten işe değil, başlangıç anına bakın. Haftalık defterinize şu üç satırı yazmanız yeterli:
- Yaptığım ilk somut hareket neydi?
- O sırada önümde nasıl bir düzen vardı?
- Gelecek hafta bu düzenden hangi tek koşulu yeniden kuracağım?
Bu kayıt, işin neden kolay başladığını kesin olarak açıklamaz. Yalnızca yeniden deneyebileceğiniz bir koşul seçmenizi sağlar.
Önce işin başladığı anı bulun
“Okuma notu çıkardım” gibi tamamlanmış bir sonuçtan bir adım geriye gidin. İşe ait ilk görünür hareketi arayın: Kitabı açmak, dosyanın adını yazmak, boş sayfaya tarihi atmak ya da malzemeyi masaya koymak gibi.
“Başlamaya karar verdim” yeterince somut değildir. Buna karşılık “Defteri açıp sayfa numarasını yazdım” sonradan yeniden kurulabilecek bir başlangıçtır.
O anki düzeni yorumlamadan kaydedin
İlk hareketin hemen çevresinde bulunan ayrıntıları kısa bir listeyle yazın. Masada ne açıktı? Gerekli araç neredeydi? Başka bir işten mi geçtiniz? Günün hangi bölümündeydiniz?
Bu aşamada “Telefon uzaktaydı, demek ki bu yüzden başladım” gibi bir neden kurmayın. Şimdilik yalnızca görünen düzeni kaydedin: “Defter açıktı; kalem sayfanın üzerindeydi; telefon çantadaydı.”
Yalnız bir koşul seçin
Bütün ayrıntıları aynı anda tekrarlamaya çalışırsanız hangisinin yeniden kurulabilir olduğunu ayırt etmek zorlaşır. Şu üç ölçüye uyan tek bir koşul seçin:
- İşe başlamadan önce hazırlanabiliyor.
- Belirsiz bir niyet değil, görülebilir bir düzen oluşturuyor.
- İşi bitirmeyi veya iyi sonuç almayı vaat etmiyor.
Örneğin “Daha disiplinli olacağım” bir koşul değildir. “Her akşam yirmi sayfa okuyacağım” ise bir hedef koyar. “Kitabı açmadan önce not defterini sağ tarafta açık tutacağım” yeniden kurulabilir bir koşuldur.
Doldurulmuş başlangıç kartı
Aşağıdaki kayıt tamamen kurmaca bir örnektir:
İlk somut hareket: Kitabı açtıktan sonra deftere “s. 42” yazdım.
O sıradaki düzen: Defter sağ tarafta açık, kalem aynı sayfanın üzerindeydi; telefon çantadaydı.
Gelecek hafta yeniden kuracağım tek koşul: Kitabı açmadan önce not defterini sağ tarafta açık tutacağım.
Kart, “iyi bir okuma notu yazdım” sonucunu tekrar etmeye çalışmıyor. Başlangıçtan önce kurulabilecek tek bir düzen seçiyor. Kalemin yeri ve telefonun çantada olması kayıtta kalıyor; fakat gelecek haftanın denemesine eklenmiyor.
Gelecek hafta kaydı nasıl kapatabilirsiniz?
Benzer işe yeniden yöneldiğinizde seçtiğiniz koşulu kurun. Sonrasında yalnızca gerçekleşen durumu ekleyin:
- Koşul kuruldu, ilk hareket gerçekleşti.
- Koşul kuruldu, ilk hareket gerçekleşmedi.
- Koşul kurulmadı.
- Benzer iş bu hafta karşıma çıkmadı.
İlk hareket gerçekleşmediyse koşulu başarısız ilan etmek veya kendinize yeni bir görev vermek zorunda değilsiniz. Tek bir denemeden neden-sonuç ilişkisi çıkarmadan kaydı kapatabilirsiniz.
Kolay başlangıç bulamıyorsanız
Hafta içinde aynı işe birkaç kez yönelip her defasında bıraktıysanız bu kart uygun olmayabilir. O durumda kolay açılan anı aramak yerine işi zorlaştıran koşulu not etmek, başlangıcın nerede kesildiğini daha açık gösterebilir.
Bu haftanın çıktısı uzun bir değerlendirme değil, yeniden kurulabilecek tek koşulu taşıyan üç satırlık bir karttır.


