Koyu renkli kapalı bir defterin üzerinde duran metalik kalem
Koyu renkli kapalı bir defter ve üzerinde metalik bir kalem.

Birinci ayracı ana metindeki çıkış noktasında, ikinciyi baktığınız son notun sayfasında bırakın. Ardından sayfa ve not numaralarını, bakma nedeninizi ve dönüşte arayacağınız ayrıntıyı tek satırda birleştirin. Böylece notu okuduktan sonra ana metindeki yerinize dönmek için sayfaları yeniden taramanız gerekmez.

İki ayracın görevini ayırın

  • A ayracı: Ana metinde okumayı bıraktığınız sayfayı gösterir.
  • B ayracı: Kitabın sonundaki ilgili notun bulunduğu sayfayı gösterir.
  • Bağ kaydı: İki konumu neden ilişkilendirdiğinizi hatırlatır.

Bağ kaydını ayrı bir deftere, küçük bir kâğıda veya telefonunuzdaki notlara yazabilirsiniz. Kitabın sayfasına işaret koymanız gerekmez.

Her geçişte aynı dört adımı uygulayın

  1. A ayracını, not işaretini gördüğünüz ana metin sayfasına yerleştirin.
  2. Son notlar bölümünde yalnızca ilgili numarayı bulun ve B ayracını o sayfaya koyun. Sonraki notlara göz gezdirmek istemiyorsanız kayıt kâğıdınızla sayfanın geri kalanını örtebilirsiniz.
  3. Notu neden açtığınızı ve metne dönünce hangi ayrıntıya bakacağınızı tek satırda yazın.
  4. A ayracına dönün. İlgili ayrıntıya baktıktan sonra okumayı sürdürün; yeni bir son nota geçtiğinizde iki ayracı da yeni konumlarına taşıyın.

Satırın temel düzeni şöyledir:

Ana metin [sayfa] — [not numarası] — bakma nedeni — dönüşte bakılacak ayrıntı

Doldurulmuş örnek

Aşağıdaki kitap ve ayrıntılar kurmacadır. Ana metnin 47. sayfasında bir yer adı geçsin ve yanında 14 numaralı son not işareti bulunsun. Not, yer adının kullanımını açıklasın. Metne döndüğünüzde kapı numarasının bu açıklamayla ilişkili olup olmadığına bakmak istiyorsunuz.

Ana metin 47 — 14. not — yer adının açıklaması — 47’ye dön: kapı numarası

Bu kayıt notun içeriğini kopyalamaz. Yalnızca iki konumu, geçiş nedenini ve dönüşte yapılacak küçük karşılaştırmayı saklar. Daha sonra aynı yere yeniden bakmak isterseniz iki ayraç başka sayfalara taşınmış olsa bile bu satır size yolu gösterir.

Not numarası tek başına yetmiyorsa

Bazı kitaplarda not numaraları her bölümde yeniden başlar. Böyle bir düzende bölüm bilgisini de ekleyin:

III. bölüm, ana metin 47 — III/14. not — yer adının açıklaması — 47’ye dön: kapı numarası

Notlar numarasızsa bulunduğu sayfayı ve sayfadaki konumunu kaydedebilirsiniz:

Ana metin 47 — son notlar 312, üstten ikinci not — yer adı — 47’ye dön: kapı numarası

İlk satır daha sonra bulunabiliyorsa ek bilgi yazmayın. Aynı numara birden fazla yerde geçiyorsa bölüm adını; aynı not sayfasında çok sayıda kayıt varsa sayfadaki sırasını ekleyin.

Ayraçlardan biri yerinden çıkarsa

Önce son bağ kaydınıza bakın. A ayracı kaybolduysa ana metin sayfasına, B ayracı kaybolduysa not numarasına veya son not sayfasına dönün. Kayıtta yalnız “önemli not” gibi genel bir ifade varsa onu düzeltin: neden baktım ve dönünce neye bakacağım sorularının her birine birkaç sözcükle cevap verin.

Bir sahneyi daha sonra alıntı yapmadan bulmak istiyorsanız, bağ kaydından ayrı olarak sahnenin konumunu ve ayırt edici ayrıntısını kaydetme yöntemini kullanabilirsiniz. Böylece iki ayraç o anki geçişi, sahne kaydı ise ilerideki dönüşü üstlenir.

Kaydı nerede bitireceğinizi belirleyin

Son notu özetlemeye, ana metni yeniden anlatmaya veya her ayrıntıyı açıklamaya başladığınızda satır büyür. Bu çalışma için bitiş ölçüsü daha dardır: ana metindeki yeri, son nottaki yeri ve geri dönüşte bakacağınız tek ayrıntıyı bulabiliyorsanız kayıt tamamdır.