Koyu renkli kapalı bir defterin üzerinde duran metalik kalem
Koyu renkli kapalı bir defter ve üzerinde metalik bir kalem.

Karakterin ne istediğini doğrudan yazmamak için aynı eşyaya iki makul konum verin. Karakter bunlardan birini seçsin; seçilen yer de hemen ardından gelen hareketi değiştirsin. Konumu değiştirdiğinizde sahnenin devamı hiç etkilenmiyorsa eşya yalnızca dekor olarak kalmış demektir.

Bu alıştırmada eşya el değiştirmez. Tek karakter, tek nesneyi iki yerden birine koyar. Niyete ilişkin ipucu, seçilen yer ile bu seçimin doğurduğu sonuç arasındadır.

Konumu olayın parçası yapan dört karar

  1. Taşınabilir bir eşya seçin. Kutu, anahtar, sandalye, fincan ya da katlanmış bir kâğıt olabilir.
  2. İki gerçek konum belirleyin. İki yer de sahnenin fiziksel düzeninde mümkün olmalı; fakat aynı sonucu doğurmamalı.
  3. Karaktere yalnız birini seçtirin. “Bunu istediği için” biçiminde açıklama eklemek yerine kaldırma, sürme, yer açma veya geri çekme hareketini yazın.
  4. Seçimin bedelini ya da sonucunu gösterin. Bir geçit kapanabilir, başka bir eşya yerinden olabilir, nesne görünür hâle gelebilir veya karakter yeni bir iş üstlenebilir.
Nesne:
Birinci olası yer:
İkinci olası yer:
Karakterin seçtiği yer:
Bu konum yüzünden yaptığı sonraki hareket:

Doldurulmuş örnek: Kapının önündeki kutu

Aşağıdaki hazırlık ve sahne bütünüyle kurmacadır.

  • Nesne: İçinde üç biber fidesi bulunan karton kutu.
  • Birinci olası yer: Masanın altı. Kutu kapalı kalabilir ve geçitten çekilmiş olur.
  • İkinci olası yer: Pencerenin yanı. Orada durabilmesi için pencere önünün boşaltılması ve kutunun açılması gerekir.
  • Seçilen yer: Pencerenin yanı.
  • Doğrudan sonuç: Meral kendi saksısını kaldırır, kutuyu açar ve fidelerin altına bir tabak koyar.

Meral, kapının önündeki karton kutuyu içeri çekti. Üstteki bant aralığından üç ince yaprak görünüyordu. Masanın altındaki eski gazeteleri bir yana topladı; kutuyu boşluğa doğru sürdü. Kutunun köşesi masa ayağına değince ellerini çekti.

Pencere önündeki fesleğen saksısını sandalyeye aldı, zarfları masaya bıraktı. Kutuyu pencerenin yanına taşıyıp kapaklarını açtı. Fidelerin çevresindeki buruşturulmuş kâğıtları gevşetti ve mutfaktan getirdiği tabağı kutunun altına sürdü. Kapının yanında kalan boş iade etiketini ikiye katlayıp çekmeceye koydu.

Sahne, “Meral fideleri tutmaya karar verdi” demiyor. Bunun yerine masanın altı kısa süreliğine gerçek bir seçenek hâline geliyor; pencere yanı seçilince Meral başka eşyaları taşıyor, kutuyu açıyor ve bakım gerektiren yeni bir düzen kuruyor. İade etiketinin kaldırılması da bu yönü güçlendiriyor.

Buradaki önemli nokta, pencerenin tek başına bir niyet simgesi olması değildir. Anlamı kuran şey, o konumun peşinden gelen hareketlerdir. Kutuyu masanın altına koyup aynı eylemleri hiç değiştirmeden sürdürebiliyorsanız iki konum arasındaki fark henüz sahneye işlememiştir.

Kendi sahnenizi altı cümlede kurun

  1. Nesnenin başlangıçtaki yerini yazın.
  2. Karakterin onu koyabileceği ilk yeri görünür kılın.
  3. İkinci yeri gösterin.
  4. Karaktere iki yerden birini seçtirin.
  5. Seçilen konum yüzünden başka bir nesneyi ya da hareket yolunu değiştirin.
  6. Nesnenin orada kalmasının hemen doğurduğu işi yazın.

Örneğin masadaki kalem için kalemlik ile çekmece iki ayrı olasılık olabilir. Karakter kalemliğin kapağını açıp sonra kapatıyor, kalemi çekmecedeki mektupların altına bırakıyorsa saklama ya da erişimi sınırlama yönünde bir ipucu oluşur. “Kalemi geri vermek istemiyordu” cümlesine gerek kalmaz.

Konum gerçekten işe yarıyor mu?

  • Nesneyi seçilmeyen yere taşıdığınızda sonraki hareket hâlâ mümkün mü? Mümkünse daha belirgin bir sonuç ekleyin.
  • Karakter, seçtiği yere alan açmak için bir şeyden vazgeçiyor veya başka bir düzen kuruyor mu?
  • Sonuç, yerleştirme hareketinden hemen sonra görülüyor mu?
  • Niyeti açıklayan cümleyi çıkarınca okurun dayanabileceği somut işaretler kalıyor mu?

Bütün kararı tek konuma yüklemek yerine birkaç ardışık hareketle kurmak istediğinizde öyküde kararı hazırlık hareketleriyle gösterme çalışmasına geçebilirsiniz.