Ağaçların altında çim alanda birbirine açılı duran iki boş ahşap bank
Ağaçların gölgesinde birbirine açılı duran iki boş ahşap bank.

İki karakter konuşmaya cesaret edemiyorsa aradaki boşluğu uzun betimlemelerle doldurmayın. Konuşulmayan konuyu, ikisinin de karar vermekten kaçındığı tek bir nesneye bağlayın: biri nesneyi işini sürdürebilmek için kenara çeksin, diğeri başka yere koysun, fakat hiçbiri onunla ilgili son kararı vermesin. Sahne bittiğinde nesne hâlâ görünür ve açıkta kalsın.

Sahnenin omurgasını dört kararla kurun

  1. Konuşulmayan soruyu belirleyin. Soruyu anlatıya yazmayacaksınız; yalnız kendiniz için açık hale getireceksiniz. Örneğin: “Paylaşılan çalışma odasındaki lambayı kim alacak?”
  2. İki karakteri de ilgilendiren bir nesne seçin. Nesne, sahnedeki işi gerçekten aksatabilmeli veya yer kaplamalı. Yalnızca geçmişi simgeleyen dekoratif bir eşya seçerseniz hareketler kolayca yapaylaşır.
  3. Nesnenin yerini en az iki kez değiştirin. Her hareketin görünür bir bahanesi olsun: masada alan açmak, pencereye ulaşmak veya kutuların yolunu boşaltmak gibi.
  4. Son konumu kararsız bırakın. Nesne bir karakterin çantasına ya da kutusuna girerse soru büyük ölçüde cevaplanır. Açıkta kalırsa konuşulmayan konu sahnenin sonunda da sürer.

Buradaki amaç nesneyi karakterler arasında elden ele geçirmek değildir. İki kişi nesneye ayrı ayrı müdahale eder; nesnenin kimde kalacağına ilişkin karar ise verilmez.

Doldurulmuş özgün örnek

Hazırlık notu: Ece ile Murat paylaştıkları çalışma odasını boşaltıyor. Konuşulmayan soru, sarı masa lambasını kimin götüreceği. Lamba başlangıçta masanın ortasında duruyor.

Karton kutular kapının yanında iki sıra olmuştu. Ece, masanın üzerindeki kalemleri avuçlayıp kendi kutusuna bıraktı. Sarı lamba önünde kalınca gövdesini masanın sol ucuna kaydırdı; fiş masanın altında sürüklendi.

Murat, boş kâğıtları sarmak için masaya kahverengi bir rulo açtı. Rulo lambanın ayağına dayandı. Murat lambayı tabanından kaldırıp pencere pervazına koydu, ardından kâğıtları ikiye katladı.

Ece pencereyi kapatmak için uzandığında lambanın başlığı cama değdi. Lambayı yeniden kaldırdı ve kapının yanındaki iki kutu sırasının arasına bıraktı. Kablosunun ucu koridora doğru açıldı.

Ece kendi kutusunu aldı. Murat öteki sıradan bir kutu kaldırdı. Kapıda yan yana geçemeyince Murat geri çekildi. Ece çıktı; Murat da arkasından kapıyı aralık bıraktı. Sarı lamba, iki kutunun arasında kaldı.

Hareketlerin yaptığı iş

  • İlk hareket masada çalışma alanı açar; nesne hakkında karar vermez.
  • İkinci hareket lambayı başka bir kişinin alanına taşır, fakat sahiplenmeye dönüşmez.
  • Üçüncü hareket nesneyi çıkış yoluna getirir. Böylece iki karakter de onu görmeden ayrılamaz.
  • Son görüntü soruyu cevaplamaz: İki karakter kendi kutularını götürürken ortak nesne odada kalır.

Sahnede “Lambayı kim alacak?” cümlesi geçmez. Yine de her yeni konum, bu soruyu bir sonraki harekete taşır. Nesneye uzun bir geçmiş veya sembolik anlam yüklemek gerekmez; işlevini hareket sırası kurar.

Kendi sahneniz için kısa hazırlık

Önce aşağıdaki alanları doldurun. Nesneye ilişkin geçmiş açıklamasını şimdilik yazmayın.

İki karakter:
Konuşulmayan soru:
Ortak nesne:
Başlangıç konumu:
Birinci karakterin hareketi:
Neden şimdi hareket ettiriyor:
İkinci karakterin karşı hareketi:
Nesnenin sahne sonundaki konumu:
İki karakterin yanına aldığı diğer şeyler:

Ardından sahneyi üç bölümde yazın:

  1. Nesneyi işin önüne koyun. Karakterlerden biri başka bir hareketi tamamlamak için nesnenin yerini değiştirmek zorunda kalsın.
  2. İkinci karakter ilk konumu bozsun. Nesneyi eski yerine döndürmesin; üçüncü bir konuma taşısın. Böylece hareket, düzenleme tekrarından çıkıp karşılığa dönüşür.
  3. İkisini de sahneden çıkarın. Her karakter başka bir şeyi yanına alsın. Merkezdeki nesne ise görünür bir yerde kalsın.

Sahneyi bitirmeden önce üç denetim

Nesneyi çıkarma denetimi

Nesneyi taslaktan geçici olarak çıkarın. Karakterler aynı sırayla aynı işleri yapabiliyorsa nesne yalnız dekor olabilir. Nesnenin konumu, en az bir sonraki hareketin yönünü veya zamanını değiştirmeli.

Açıklamayı çıkarma denetimi

“İkisi de lambayı istemiyordu” ya da “Bu konu hakkında konuşamıyorlardı” gibi açıklamaları silin. Geriye kalan hareketler konuşulmayan soruyu taşıyamıyorsa yeni duygu cümleleri eklemek yerine nesnenin konum zincirini belirginleştirin.

Yanlışlıkla çözme denetimi

Son satırda nesnenin bir karaktere ait kutuya, rafa veya çantaya girip girmediğine bakın. Bu hareketi bilinçli bir cevap olarak yazmadıysanız nesneyi yeniden ortak ve görünür bir konuma alın. Açıkta kalan şey yalnız nesnenin kendisi değil, iki karakterin ertelediği karar olmalı.

Nesneden ayrı olarak karakterlerin yaklaşmasını veya uzaklaşmasını da kurmak isterseniz diyalog kullanmadan iki karakter arasındaki mesafeyi gösterme çalışmasını ikinci bir katman olarak kullanabilirsiniz.