Beyaz zeminde bir kupa, boş spiral defter ve kırmızı-beyaz güller
Boş spiral defterin yanında bir kupa ile kırmızı ve beyaz güller.

Bir ayrıntıyı henüz bilmiyorsanız onu çözmeye çalışırken sahnenin eylemini durdurmayın. Eksik kısmı kısa bir köşeli parantezle işaretleyin, sahneyi bitiş hareketine kadar yazın; ardından her işaret için şimdi gerekli, sonraki taslakta gerekli veya gereksiz kararlarından birini verin.

Önce sahnenin tamamlanma noktasını belirleyin

Parantez açmadan önce sahnenin cevaplayacağı tek eylem sorusunu yazın. Örneğin:

Kapıda bekleyen kişi içeri alınacak mı?

Bu soru, ayrıntılar eksik kalsa bile sahnenin nerede biteceğini gösterir. Kişinin neden geldiğini bilmiyor olabilirsiniz; fakat kapının açılması, kapalı kalması veya karakterin evden çıkması gibi görünür karar ertelenmemelidir.

En fazla üç boşluk bırakın

Her köşeli parantez yalnız bir eksik kararı taşısın. [Burayı sonra düzelt] gibi belirsiz notlar yerine neyin eksik olduğunu adlandırın:

  • [Aras’ın geliş nedeni]
  • [dosyanın rengi]
  • [son otobüsün saati]

Dördüncü bir boşluğa ihtiyaç duyarsanız yeni parantez açmayın. Ayrıntıyı sahnenin altındaki sonraki taslak notuna taşıyın. Böylece metin, iç içe geçmiş eksiklerden oluşan bir plana dönüşmez.

Doldurulmuş kurmaca örnek

Aşağıdaki kişiler ve olay bütünüyle kurmacadır. İlk geçişte üç ayrıntı bilerek açık bırakılmıştır.

Kapı ikinci kez çalınca Suna masadaki zarfı çekmeceye itti. Montunu giymiş, çantasını omzuna almıştı. Merdiven boşluğunda Aras duruyordu; [Aras’ın geliş nedeni]. Elindeki [dosyanın rengi] dosyayı göğsüne bastırdı.

“Beş dakika,” dedi.

Suna duvardaki saate baktı: 22.53. Son otobüs [son otobüsün saati] kalkıyordu; durağa yürümek on iki dakika sürerdi. “İçeri alamam. Yürürken konuşabiliriz.”

Aras başını çevirdi. Alt kattaki lambanın cızırtısı, sustuğu yeri doldurdu. “Bunu burada söylemem daha iyi.”

Suna kapıyı arkasından çekti ama kilitlemedi. Aras’ın uzattığı dosyayı almadı. “O halde bir cümle söyle.”

Aras dosyayı merdiven korkuluğuna bıraktı. “Yarın gittiğinde bunu bulamayacaksın.”

Suna bir basamak indi, sonra geri dönüp dosyayı aldı. Açmadı. Çantasına yerleştirdi ve kapıyı kilitledi.

“Şimdi?” diye sordu Aras.

“Şimdi durağa yürüyorum.”

Birlikte aşağı indiler. Apartman kapısında Aras sağa yöneldi. Suna sola döndü; dosya her adımında çantasının içinde dizine vuruyordu. Yolun karşısında otobüsün farları göründü. Suna koşmadı. Dosyayı eliyle sabitleyip ışık değişene kadar kaldırımda bekledi. Otobüs durağa yanaşırken arkasına bakmadı.

Sahne, geliş nedenini açıklamasa da tamamlanmıştır: Suna Aras’ı içeri almamış, dosyayı kabul etmiş ve durağa gitmiştir. Açık ayrıntılar eylemin sonunu ertelememiştir.

Her parantez için bir karar verin

1. Şimdi gerekli

Eksik ayrıntı olmadan eylemin süresi, yönü veya bedeli anlaşılamıyorsa geçici bir seçim yapın. Örnekte son otobüsün saati gereklidir; çünkü Suna’nın beş dakikayı neden vermediğini belirler.

Karar: [son otobüsün saati] yerine 23.10’da yazılır. Böylece beş dakikalık konuşma ile on iki dakikalık yürüyüşün Suna’ya pay bırakmadığı görülür. Bu saat sonraki taslakta değişebilir; şimdilik sahnenin hesabını kurması yeterlidir.

2. Sonraki taslakta gerekli

Ayrıntı mevcut sahnenin hareketini bozmaz fakat karakterin amacı veya sonraki olay için önem taşıyorsa parantezi koruyun.

Karar: [Aras’ın geliş nedeni] sonraki taslağa kalır. Suna’nın kapıdaki seçimi anlaşılmaktadır; ancak dosyanın sonraki sahnede ne anlama geleceği belirlenirken geliş nedeni seçilmelidir.

3. Gereksiz

Ayrıntıyı doldurmak sahnenin kararını, yönünü veya sonrasını değiştirmiyorsa parantezi kaldırın. Yerine yeni bir sıfat koymak zorunda değilsiniz.

Karar: [dosyanın rengi] çıkarılır. Cümle, “Elindeki dosyayı göğsüne bastırdı” biçiminde kalır. Renk daha sonra başka bir dosyayla karışmayı önlemeyecekse metinde bir iş üstlenmez.

Kendi sahneniz için kısa çalışma

  1. Sahnenin cevaplayacağı tek eylem sorusunu yazın.
  2. 150–250 kelimelik bir ilk geçiş hazırlayın.
  3. Bilmediğiniz ayrıntılardan en fazla üçünü köşeli parantezle adlandırın.
  4. Karakterin görünür seçimini ve sahnenin son hareketini mutlaka yazın.
  5. Her parantezi şimdi gerekli, sonraki taslakta gerekli veya gereksiz olarak işaretleyin.
  6. Şimdi gerekli olanı geçici bir ayrıntıyla doldurun; gereksiz olanı çıkarın.
Sahnenin eylem sorusu:

Sahne:

[1. belirsizlik] — şimdi gerekli / sonraki taslakta gerekli / gereksiz
Kararım:

[2. belirsizlik] — şimdi gerekli / sonraki taslakta gerekli / gereksiz
Kararım:

[3. belirsizlik] — şimdi gerekli / sonraki taslakta gerekli / gereksiz
Kararım:

Paranteze bırakılamayacak boşluğu tanıyın

Okurun kimin ne yaptığını anlayamadığı, sahnenin merkezindeki seçimin görünmediği veya hareketin fiziksel olarak mümkün olup olmadığının belirsiz kaldığı bir boşluk küçük ayrıntı değildir. Böyle bir durumda yazmayı sürdürmeden önce tek bir geçici karar verin.

Örneğin [Suna dosyayı alır mı?] diye bırakmak sahnenin sonucunu ertelemek olur. Buna karşılık dosyanın rengi ya da Aras’ın geliş nedeninin tam açıklaması, görünür karar yazıldıktan sonra bekleyebilir.

Sahneyi tamamladıktan sonra ertesi oturumda nereden devam edeceğinizi de kaydetmek isterseniz yarım cümleyle dönüş noktası bırakma çalışmasını kullanabilirsiniz.